Mặt trước hộp thuốc đã có tên sản phẩm, hàm lượng và các thông tin nhận diện. Mặt bên dành cho thành phần, hướng dẫn hoặc thông tin khác. Mặt sau có mã vạch và những nội dung cần thiết.
Bộ phận phát triển bao bì muốn bổ sung QR Code. Nhưng đặt ở đâu?
Nhiều người sẽ chọn khoảng trống còn lại trên bản thiết kế. Cách này có vẻ nhanh, nhưng dễ phát sinh vấn đề khi in, gấp hộp hoặc đưa sản phẩm đến tay người sử dụng.
Vị trí QR Code trên bao bì thuốc cần đáp ứng ba điều kiện: không ảnh hưởng thông tin nhãn, dễ quét trong điều kiện sử dụng và phù hợp với mục đích của mã.
Không có một vị trí cố định phù hợp với tất cả các loại hộp.
1. Trước khi chọn vị trí, hãy xác định ai sẽ quét mã
Đây là câu hỏi nên được giải quyết trước khi chỉnh sửa thiết kế.
Nếu QR Code dành cho người mua, mã cần dễ tìm và có hướng dẫn sử dụng rõ ràng.
Nếu mã phục vụ kho hoặc dây chuyền đóng gói, vị trí phải phù hợp với thiết bị đọc và hướng di chuyển của sản phẩm.
Nếu QR Code phục vụ xác thực, cần xem xét thêm cơ chế quản lý mã và trang hiển thị kết quả.
Ba mục tiêu có thể dẫn đến ba cách bố trí khác nhau.
Ví dụ, một mã dùng để kiểm tra sau khi mở hộp không nên được đặt tùy tiện trên phần tem sẽ bị phá hủy khi bóc.
Ngược lại, nếu mã được thiết kế cho một quy trình kiểm tra trước khi mở, doanh nghiệp cần xác định rõ điều đó ngay từ đầu.
2. Bảy vị trí dễ gây lỗi khi bố trí QR Code
1. Đè lên thông tin quan trọng.
Không được xem QR Code như một miếng dán có thể che bớt nội dung trên nhãn. Với bao bì thuốc, mọi thay đổi phải được kiểm soát theo yêu cầu ghi nhãn và hồ sơ áp dụng.
2. Sát đường gấp.
Đường gấp có thể làm biến dạng một phần mã, đặc biệt trên hộp nhỏ.
3. Qua hai mặt hộp.
Một mã bị gập ở góc có thể khó nhận diện hơn mã nằm trên một mặt phẳng.
4. Trên bề mặt phản quang mạnh.
Nếu in mã trên vùng hologram hoặc lớp phủ phản xạ, cần kiểm tra độ tương phản và khả năng quét dưới nhiều góc sáng.
5. Quá sát chữ và hoa văn.
QR Code cần vùng trống phù hợp xung quanh. Họa tiết xâm lấn vùng này có thể ảnh hưởng đến khả năng đọc.
6. Tại vị trí bị rách khi mở hộp.
Điều này có thể gây bất tiện nếu người dùng cần quét lại sau khi sử dụng sản phẩm.
7. Nằm dưới tem phụ hoặc phần bao bì khác.
Mã có thể dễ quét trên bản in nhưng bị che khi sản phẩm hoàn thiện.
Điểm chung của các lỗi trên là chỉ đánh giá file thiết kế mà chưa kiểm tra hộp thật.
3. Nên đặt QR ở mặt trước, mặt bên hay mặt sau?
Không nên quyết định chỉ dựa vào tính thẩm mỹ.
Hãy đối chiếu ba vị trí phổ biến:

Với hộp nhỏ, đôi khi giải pháp tốt nhất không phải là thu QR Code xuống kích thước rất bé.
Doanh nghiệp có thể cần điều chỉnh bố cục hợp lệ hoặc cân nhắc phương án tem bổ sung tại vị trí thích hợp.
Việc thay đổi nhãn thuốc phải được bộ phận chuyên trách xem xét và phê duyệt theo quy trình, quy định áp dụng.
4. QR Code nhỏ đến mức nào vẫn quét được?
Không có một kích thước tối thiểu duy nhất phù hợp cho mọi trường hợp.
Khả năng quét phụ thuộc vào mật độ dữ liệu, kích thước từng ô mã, chất lượng in, độ tương phản, vùng trống xung quanh và thiết bị đọc.
Mã chứa đường dẫn dài có thể có cấu trúc dày đặc hơn mã chứa dữ liệu ngắn.
Vì vậy, không nên thu nhỏ QR Code chỉ để vừa một khoảng trống.
Một cách kiểm tra thiết thực:
- In mã ở kích thước dự kiến.
- Đặt trên bao bì thành phẩm.
- Quét bằng những thiết bị đại diện cho người sử dụng.
- Thử trong các điều kiện ánh sáng phù hợp.
- Kiểm tra lại sau khi hộp được gấp, dán và đóng gói.
Nếu mã chỉ quét được khi đưa điện thoại rất gần hoặc xoay nhiều lần, nên xem xét lại thiết kế.
5. Có nên in QR Code chung với hologram?
Có thể, nhưng cần cân nhắc kỹ.
Hologram được sử dụng để tạo hiệu ứng quang học. QR Code lại cần điều kiện nhận diện ổn định.
Nếu hai thành phần được bố trí không phù hợp, hiệu ứng phản quang có thể ảnh hưởng đến việc quét mã.
Với tem đủ diện tích, có thể xem xét một vùng mã có độ tương phản phù hợp, tách biệt về mặt thiết kế với vùng hiệu ứng hologram.
Với hộp quá nhỏ, phương án tách riêng có thể dễ sử dụng hơn: hologram ở vị trí nhận diện, QR Code ở mặt phẳng thuận tiện.
Tham khảo giải pháp kết hợp hologram và QR Code NanoCheck để tìm hiểu hướng thiết kế.
Tuy nhiên, một mã QR quét thành công không tự chứng minh hộp thuốc là hàng chính hãng. Nếu dùng cho xác thực, phải có cơ chế kiểm tra phù hợp phía sau.
6. Bản thiết kế đạt chưa chắc bao bì thành phẩm đã đạt
Giả sử doanh nghiệp duyệt một mẫu hộp thuốc có QR Code ở mặt bên.
Trên màn hình, mã sắc nét, bố cục cân đối.
Nhưng sau khi in và cán, độ tương phản thay đổi. Khi gấp hộp, vùng mã nằm quá gần đường gấp. Đến lúc sản phẩm được đóng màng ngoài, ánh sáng phản xạ lại khiến việc quét khó hơn.
Đây là tình huống minh họa cho lý do cần kiểm tra trên sản phẩm hoàn thiện.
Quy trình duyệt nên có sự tham gia của bộ phận thiết kế, sản xuất và QA-QC, cùng bộ phận phụ trách pháp lý hoặc đăng ký sản phẩm khi cần.
7. Phiếu duyệt QR Code trước khi in
Có thể dùng bảng dưới đây khi kiểm tra mẫu:

Một thiết kế QR Code chỉ nên được coi là hoàn tất khi đã kiểm tra cả phần in và chức năng sử dụng.
8. Khi nào nên dùng tem QR Code riêng?
Tem bổ sung có thể là một phương án khi doanh nghiệp cần triển khai mã trên bao bì đã có thiết kế.
Nhưng với sản phẩm dược phẩm, việc bổ sung tem không đồng nghĩa có thể tự ý thay đổi nhãn đã được phê duyệt.
Cần xem xét tính phù hợp pháp lý, vị trí dán, khả năng che khuất thông tin và quy trình kiểm soát chất lượng.
Nếu tem có serial hoặc mã định danh riêng, phải kiểm tra thêm việc đối chiếu dữ liệu.
Doanh nghiệp có thể tham khảo giải pháp Smart QR Code khi cần đánh giá chức năng xác thực.
Gửi mẫu hộp để trao đổi phương án tem
Với doanh nghiệp dược phẩm và đơn vị đóng gói tại Ninh Bình, khu vực Nam Định và các tỉnh lân cận, NanoCheck có thể trao đổi về kích thước, vật liệu và vị trí tem QR Code theo mẫu bao bì thực tế.
Để tư vấn thuận tiện, doanh nghiệp nên chuẩn bị ảnh hộp thành phẩm, bản triển khai nếu có, mục tiêu sử dụng QR và quy trình dán.
Hotline/Zalo NanoCheck: 0983 531 288.
Câu hỏi thường gặp
QR Code có thay thế được thông tin bắt buộc trên nhãn thuốc không?
Không nên mặc định như vậy. Doanh nghiệp phải đối chiếu quy định ghi nhãn và các yêu cầu áp dụng cho sản phẩm.
Có thể đặt QR Code trên tem niêm phong không?
Có thể xem xét nếu phù hợp với mục đích kiểm tra và cấu trúc tem. Cần đánh giá khả năng quét trước và sau khi mở hộp.
Mã QR in trên hộp có cần thử bằng điện thoại không?
Nếu người sử dụng dự kiến quét bằng điện thoại, việc thử trên thiết bị đại diện là cần thiết.